Όταν η αλήθεια πονά: Η αποστομωτική απάντηση Τούρκου δημοσιογράφου που εξηγεί την ελληνική αποτυχία

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980–1990, ο αείμνηστος Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως Αμβρόσιος ταξίδευε στη Σουηδία για ιατρικούς λόγους. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, η συγκυρία τον έφερε να κάθεται δίπλα σε έναν επιφανή Τούρκο δημοσιογράφο, με τον οποίο ανέπτυξαν μια συζήτηση που έμελλε να μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη του ιεράρχη – και να αποτελεί μέχρι σήμερα αφορμή βαθύτατου εθνικού προβληματισμού.

Σε κάποια στιγμή της κουβέντας, ο Μητροπολίτης τού υπέβαλε ένα ερώτημα που, όπως έλεγε αργότερα, βασάνιζε και εξακολουθεί να βασανίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων:

«Γιατί, αξιότιμε κύριε, σε όλα τα διεθνή fora η τουρκική διπλωματία τα καταφέρνει πολύ καλύτερα από την ελληνική, ενώ σε τόσα ζητήματα είναι φανερό ότι το δίκιο είναι με το μέρος των Ελλήνων;»

Η απάντηση του Τούρκου δημοσιογράφου ήταν απροσδόκητη, αιχμηρή και αποστομωτική:

«Είναι αλήθεια, σεβαστέ κύριε, ότι ο ελληνικός λαός είναι ευφυέστερος και πολύ πιο προσοντούχος από τον τουρκικό. Εμείς όμως οι Τούρκοι έχουμε ένα πλεονέκτημα που δεν έχετε εσείς. Από ολόκληρο τον πληθυσμό μας, διαλέγουμε πάντα τους χίλιους καλύτερους για να μας κυβερνήσουν. Εσείς οι Έλληνες, αντίθετα, διαλέγετε τους χίλιους χειρότερους…»

Όπως διηγείτο αργότερα ο ίδιος ο Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως, αρχικά έμεινε σύξυλος. Δεν απάντησε. Δεν αντέδρασε. Όμως, όταν κατέβηκε από το αεροπλάνο, καθώς περπατούσε μόνος του, κουνούσε θλιμμένα το κεφάλι του, συνειδητοποιώντας πως –όσο σκληρό κι αν ακουγόταν– η απάντηση αυτή έκρυβε μέσα της μια μεγάλη και πικρή αλήθεια.

Μια αλήθεια που δεν αφορά μόνο την πολιτική, αλλά την ευθύνη της κοινωνίας, τη νοοτροπία της επιλογής, την ανοχή στη μετριότητα και την αποθέωση του αναξίου. Μια αλήθεια που εξηγεί γιατί ένας λαός με τεράστιες δυνατότητες συχνά αυτοϋπονομεύεται.

Και έτσι, το ερώτημα που έθετε τότε ο αείμνηστος ιεράρχης παραμένει αναπάντητο μέχρι σήμερα:

Τελικά, θα βάλουμε ποτέ μυαλό εμείς οι «ευφυείς» Έλληνες;