Φλώρινα: Όταν η «τέχνη χωρίς σύνορα» φορά αλυτρωτικό προσωπείο – Η ΝΙΚΗ μιλά για ευθύνη, όχι λογοκρισία

Μία εβδομάδα μετά την παρέμβαση του Δημάρχου Φλώρινας, που διέκοψε μουσική εκδήλωση στο κέντρο της πόλης όταν αιφνιδιαστικά εντάχθηκαν στο πρόγραμμα σλαβόφωνα τραγούδια με έμμεσες αλυτρωτικές αναφορές βουλγαρικής προέλευσης, ο δημόσιος διάλογος εξακολουθεί να φουντώνει. Αφορμή αποτέλεσαν αναφορές στο λεγόμενο Ίλιντεν, την επέτειο της βουλγαρικής εξέγερσης κατά των Οθωμανών και των Ελλήνων της Μακεδονίας, γεγονός με βαρύ ιστορικό φορτίο για την περιοχή.

Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου του Δημοκρατικού Πατριωτικού Κινήματος ΝΙΚΗ, οι γνωστές φωνές του δικαιωματισμού έσπευσαν να καταγγείλουν την παρέμβαση, επαναλαμβάνοντας το στερεότυπο ότι «η τέχνη και η μουσική δεν γνωρίζουν σύνορα και δεν λογοκρίνονται». Ωραία ως σύνθημα. Αλλά ισχύει πράγματι παντού;

Το ερώτημα που θέτει η ΝΙΚΗ είναι απλό και αποκαλυπτικό: τι θα συνέβαινε αν ένα ελληνικό συγκρότημα τραγουδούσε το «Μακεδονία Ξακουστή» στην κεντρική πλατεία των Σκοπίων; Θα γινόταν λόγος για καλλιτεχνική ελευθερία ή για «εθνικιστική πρόκληση»; Η απάντηση μοιάζει προφανής.

Σήμερα, όποιος αντιδρά σε τραγούδια που λειτουργούν ως έμμεσοι ύμνοι αλυτρωτισμού –όπως το «Eleno Kerko»– στοχοποιείται ως εχθρός της τέχνης και της δημοκρατίας. Κι όμως, οι ίδιοι κύκλοι που επικαλούνται την ελευθερία της έκφρασης ήταν εκείνοι που στο παρελθόν επέβαλαν σιωπή γύρω από έργα όπως το βιβλίο «Ελένη Γκατζογιάννη», εξαφανίζοντάς το από βιβλιοπωλεία, τηλεόραση και κινηματογράφο, όπως και γύρω από την ιστορία του κομμουνιστικού παιδομαζώματος. Αυτό άραγε δεν ήταν φίμωση της τέχνης;

Για τη ΝΙΚΗ, τίποτα από όλα αυτά δεν είναι τυχαίο. Πρόκειται για τους ίδιους ιδεολογικούς μηχανισμούς που επιτίθενται διαχρονικά σε κάθε λόγο περί πατρίδας, ιστορικής μνήμης, εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας. Όταν ο λόγος υπερασπίζεται το εθνικό φρόνημα, λοιδορείται. Όταν στρέφεται κατά της Ελλάδας, βαφτίζεται «προοδευτικός».

Η Φλώρινα και η Δυτική Μακεδονία δεν είναι ουδέτερο έδαφος. Είναι τόποι που πλήρωσαν βαρύ τίμημα στον Μακεδονικό Αγώνα, με ζωντανή και ευαίσθητη ιστορική μνήμη. Οι αλυτρωτικές βλέψεις των Σκοπίων παραμένουν υπαρκτές και συχνά επιχειρούν να ντυθούν με πολιτιστικό μανδύα, σπέρνοντας διχασμό ακόμη και στα καλοκαιρινά πανηγύρια.

Η παρέμβαση του Δημάρχου, τονίζει η ΝΙΚΗ, δεν ήταν επίθεση στην τέχνη, αλλά πράξη ευθύνης απέναντι στην ιστορία και την κοινωνική συνοχή. Στη Φλώρινα δεν χωρούν τραγούδια που άμεσα ή έμμεσα αμφισβητούν την ελληνικότητα της Μακεδονίας – της μίας, μοναδικής και ελληνικής Μακεδονίας, που αγωνίστηκε, μάτωσε και –κατά την ανακοίνωση– «ξεπουλήθηκε για μια γραβάτα».

Η ανοχή στην εργαλειοποίηση του πολιτισμού, καταλήγει το Κίνημα, δεν είναι δημοκρατία αλλά συνενοχή. Και το μήνυμα από τη Φλώρινα ήταν ξεκάθαρο: η ανοχή σε πρακτικές διχασμού τελείωσε.

Υστερόγραφο:
Η ΝΙΚΗ αποδίδει τεράστιες ευθύνες στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για την κλιμάκωση των φαινομένων διχασμού: καμία αντίδραση στα διχαστικά έκτροπα των πανηγυριών, καμία ουσιαστική στάση απέναντι στις παραβιάσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών και σιωπή στις εθνικιστικές κορώνες αξιωματούχων των Σκοπίων. Όλα αυτά, όπως σημειώνεται, από εκείνους που εμφανίστηκαν ως «Μακεδονομάχοι» μόνο για να υφαρπάξουν την ψήφο του ελληνικού λαού.

Φτάνει πια με την παραχάραξη της Ιστορίας.