Έξαλλοι οι Ναύαρχοι – Η δήλωση Δένδια που ανατρέπει το αμυντικό δόγμα στο Αιγαίο (Video)
Η πρόσφατη τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, για αλλαγή του αμυντικού δόγματος στο Αιγαίο προκάλεσε αίσθηση και έντονες αντιδράσεις στο Πολεμικό Ναυτικό — και όχι άδικα. Σε βίντεο με την ομιλία του, ο υπουργός παρουσίασε μια στρατηγική που μετατοπίζει το βάρος της άμυνας των νησιών από τον ναυτικό παράγοντα σε χερσαίες, κινητές πυραυλικές και αντιπυραυλικές δυνατότητες, ενώ ο Στόλος προτείνεται να επιχειρεί κυρίως σε πιο ανοιχτές θάλασσες της Ανατολικής Μεσογείου.
Η πρόταση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη μέχρι σήμερα ναυτική παράδοση που θεωρούσε το Αιγαίο «πεδίο κλειστό» όπου η ναυτική παρουσία ήταν αποφασιστικής σημασίας — μια θεώρηση με ρίζες στην αρχαία στρατηγική σκέψη αλλά και σε σύγχρονες ναυτικές θεωρίες. Η αιχμηρή ρητορική του υπουργού (ότι φρεγάτες υψηλού κόστους μπορούν να εξουδετερωθούν από φθηνά μέσα όπως τα drones και ότι οι νέες φρεγάτες θα λειτουργούν περισσότερο ως «πλατφόρμες στρατηγικών όπλων» από την Ανατολική Μεσόγειο) ενίσχυσε την αναστάτωση και την αμηχανία μέσα στις τάξεις του Ναυτικού.
Παράλληλα, την ώρα που τέθηκε το νέο δόγμα, η πρώτη φρεγάτα της κλάσης FDI, η «ΚΙΜΩΝ», προετοιμάζεται για την επίσημη παραλαβή και την υψωση της ελληνικής σημαίας στις 18 Δεκεμβρίου — ωστόσο δημοσιεύματα επισημαίνουν ότι το πλοίο θα παραδοθεί χωρίς το ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, δηλαδή χωρίς την ικανότητα να διεξάγει παρεμβολές ή να προστατεύεται πλήρως έναντι σύγχρονων ηλεκτρονικών απειλών μέχρι να ολοκληρωθεί ο εξοπλισμός του. Η αντίφαση «νέο δόγμα — φρεγάτες χωρίς πλήρη εξοπλισμό» δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη συνέχεια των επιλογών εξοπλισμών και επιχειρησιακής χρήσης.
Οι αντιδράσεις από εν ενεργεία και απόστρατους αξιωματικούς ήταν άμεσες και δριμείες. Σε δημόσιες αναρτήσεις και δηλώσεις, αξιωματικοί όπως ο αντιναύαρχος ε.α. Χρήστος Καραδήμας και ο αντιναύαρχος ε.α. Δημήτρης Τσαϊλάς κατήγγειλαν «ασυνέπειες», «ασυναρτησίες» και «επικίνδυνες γενικεύσεις» στην επιχειρηματολογία του υπουργού, ενώ επέκριναν και τις πολιτικές σκοπιμότητες που, κατά τη γνώμη τους, μπορεί να κρύβονται πίσω από τέτοιες ανακοινώσεις. Οι επικρίσεις θίγουν τόσο την επιχειρησιακή σκοπιμότητα της μετατόπισης όσο και την επικοινωνιακή διαχείριση έναντι της κοινής γνώμης και της στρατιωτικής ιεραρχίας.
Τα ερωτήματα που μένουν αναπάντητα είναι κρίσιμα: εάν το δόγμα έχει αλλάξει, πώς συνδυάζεται αυτό με τις γρήγορες αποφάσεις μεγάλων και δαπανηρών εξοπλιστικών προγραμμάτων (όπως η προμήθεια των Belharra/FDI) που ελήφθησαν και κοστολογήθηκαν με βάση την παραδοσιακή χρήση τους; Γιατί παραδέχεται δημόσια ο υπουργός ότι οι νεοαποκτηθείσες φρεγάτες «δεν είναι κατάλληλες» για το περιβάλλον του Αιγαίου; Και τελικά, οι επενδύσεις σε ακριβά πλοία και η παράλληλη έμφαση σε χερσαία πυραυλικά συστήματα πώς θα συντονιστούν επιχειρησιακά; Τα παραπάνω ερωτήματα έχουν ήδη ανοίξει ευρεία δημόσια συζήτηση και απαιτούν απαντήσεις με τεκμηρίωση και διαφάνεια.
Τι αναμένουμε από εδώ και μπρος
Η κυβέρνηση και το υπουργείο Άμυνας καλούνται να δώσουν σαφή επιχειρησιακά σχέδια και χρονοδιαγράμματα: πώς θα ενσωματωθούν οι χερσαίες πυραυλικές ικανότητες με τον ναυτικό σχεδιασμό, ποιες είναι οι ανάγκες για συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου στις νέες φρεγάτες, και πώς θα διασφαλιστεί ότι η εθνική αποτροπή θα παραμείνει αξιόπιστη στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέχρι τότε, οι θόρυβοι στο εσωτερικό του Ναυτικού πιθανότατα θα συνεχιστούν — και η κοινή γνώμη δικαιούται σαφείς απαντήσεις.
