«Από πού και ως πού οι Παπικοί είναι Εκκλησία του Χριστού;»

Ο λόγος του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών Σεραφείμ†, με την αιχμηρή του διατύπωση — «Από πού και ως πού οι Παπικοί είναι Εκκλησία του Χριστού;» — επανέρχεται στο προσκήνιο, υπενθυμίζοντας ένα μεγάλο και διαχρονικό ζήτημα: τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται σήμερα το Παπικό πρωτείο και ο Ρωμαιοκαθολικισμός μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Με αφορμή αυτόν τον λόγο του Μακαριστού, ανοίγει ξανά μια μεγάλη συζήτηση. Συζήτηση όχι απλώς θεολογική, αλλά βαθιά υπαρξιακή, που αφορά την ίδια την αυτοσυνειδησία της Ορθοδοξίας.

Η «τυπολατρεία της εποχής» και το εύθραυστο κριτήριο της υπακοής

Στο κείμενο που κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες, αναδεικνύεται ένα φαινόμενο που, όπως πολλοί υποστηρίζουν, έχει καταστεί σύνηθες:
ότι σήμερα, αντί να εξετάζονται οι διδασκαλίες των Αγίων Πατέρων, οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων και η αποστολική παράδοση, πολλοί αρκούνται στο «τι λέει η εκκλησιαστική αρχή μου».

«Αν κάποιος Αρχιεπίσκοπος ή Πατριάρχης πει “ο πάπας είναι Εκκλησία”, πολλοί —διάκοι, παπάδες, Δεσποτάδες, ακόμη και θεολόγοι— αμέσως αναφωνούν: “Βεβαίως είναι!”
Αν όμως πει “δεν είναι Εκκλησία”, τότε οι ίδιοι φωνάζουν: “Βεβαίως δεν είναι!”»

Το φαινόμενο αυτό αποδίδεται σε μια λεπτή αλλά διαχρονική «εισαγωγή παπικού πρωτείου» στην Ορθοδοξία, με αποτέλεσμα η κρίση πολλών να μην στηρίζεται πλέον στη διαχρονική Παράδοση, αλλά στην ανθρώπινη εξουσία.

Η έλλειψη προσωπικής εμπειρίας Θεού και το άνοιγμα στην πλάνη

Το κείμενο επισημαίνει ότι όσοι δεν έχουν προσωπική πείρα Θεού —«βίωμα της χάριτος, λειτουργία της νοεράς ενέργειας, έστω και μία έλλαμψη του ακτίστου φωτός»— εύκολα οδηγούνται σε σύγχυση.

Οι Άγιοι Πατέρες, τονίζεται, δεν μιλούσαν από θεωρίες αλλά από εμπειρία:
«Θεόπτες, θεοδίδακτοι, κοινωνοί ουράνιων αποκαλύψεων», που γνώρισαν την πλήρη θέα του Θείου Φωτός, όπως ομολογείται στη μυσταγωγία της Μεταμορφώσεως.

Τα λόγια που παραμένουν αμετακίνητα μέσα στους αιώνες

Στο άρθρο υπενθυμίζονται κεντρικά πατερικά και αποστολικά χωρία που φωτίζουν το θέμα:

• «Στήκετε και κρατείτε τάς παραδόσεις άς εδιδάχθητε…» (Απόστολος Παύλος)
• «Τούτο ἔστιν ἀληθὴς εὐσέβεια, τὸ μὴ πρὸς τοὺς θεοφόρους πατέρας ἀμφισβητεῖν…» (Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς)
• «Επίσκοπος, πρεσβύτερος ή διάκονος που έχει προσευχηθεί μόνο με αιρετικούς, ας αφοριστεί…» (Αποστολικός Κανόνας ΜΕ΄)

Και συνεχίζονται με νεότερους Αγίους:

• «Δεν μπορείς να είπεις εις τους Παπικούς ότι έχουν Χάριν και Μυστήρια… Ο Παπισμός είναι μόνον υπερηφάνεια…» (Άγιος Πορφύριος)
• «Μία θρησκεία, σου λένε, να υπάρχει… και τα ισοπεδώνουν όλα…» (Άγιος Παΐσιος)
• «Αν αύριο έρθει Πατριάρχης και πει να ενωθούμε με τον Πάπα, όσοι τον ακολουθήσουν θα είναι αυτοί που θα προδώσουν τον Χριστό.» (Άγιος Σάββας Αχιλλέως)

Η προφητευμένη αλλοίωση και η πλάνη των εσχάτων

Δεν λείπουν και οι εσχατολογικές αναφορές:

• «Ο κλήρος στα έσχατα χρόνια θα γίνει όργανο του Αντιχρίστου… θα διδάσκει την τυφλή υπακοή…» (Άγιος Νήφων)
• «Ο Αντίχριστος θα εγκατασταθεί όχι μόνο στον Ναό των Ιεροσολύμων, αλλά και σε όλες τις τοπικές χριστιανικές Εκκλησίες.» (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Τα προφητικά αυτά λόγια παρουσιάζονται ως πνευματικός φάρος για το πού οδηγεί η απομάκρυνση από την Πατερική Αλήθεια.

Συμπέρασμα: Η φωνή των Αγίων δεν σιωπά ποτέ

Το άρθρο καταλήγει στο ότι όποιος δεν ακούει τη φωνή του Αγίου Πνεύματος—όπως εκφράζεται μέσα από τους Αγίους όλων των αιώνων—αλλά ακολουθεί τους δικούς του λογισμούς ή επιφανειακές «εκκλησιαστικές εντολές», κινδυνεύει να οδηγηθεί όχι στην αλήθεια του Χριστού, αλλά στη δέσμευση σε άλλες δυνάμεις.

Ένα μήνυμα κλείνει την ανάλυση:

«Κύριος να φωτίζει ολούθε — εύχεστε».