Εκκλησία χωρίς Λείψανα & Αγιότητα; Η σκληρή προειδοποίηση που ταράζει συνειδήσεις

Έντονο προβληματισμό και βαθιά θεολογική συζήτηση ανοίγει η δημόσια τοποθέτηση του π. Σπυρίδωνος Σκουτή, ο οποίος με λόγο αιχμηρό και ξεκάθαρο θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της αποτέφρωσης και, κυρίως, το αλλοιωμένο φρόνημα που –όπως τονίζει– κρύβεται πίσω από αυτήν.

Όπως επισημαίνει ο π. Σπυρίδων Σκουτής, σε κείμενό του που δημοσιεύεται μέσω του euxh.gr, το πρόβλημα δεν είναι απλώς μια πρακτική επιλογή για το τέλος της ζωής, αλλά μια βαθύτερη μετατόπιση νοοτροπίας. «Κάποιοι θέλουν μια Εκκλησία χωρίς λείψανα και αγιότητα», σημειώνει, περιγράφοντας μια αντίληψη που επιδιώκει να εξαφανίσει κάθε υπενθύμιση του θανάτου και να τον μετατρέψει σε κάτι που «τελειώνει» γρήγορα, αθόρυβα και χωρίς μνήμη.

Ο ίδιος αναφέρεται σε σύγχρονες φράσεις που ακούγονται όλο και συχνότερα, όπως ότι η ταφή είναι «μακάβριο γεγονός» ή ότι οι βυζαντινές ψαλμωδίες είναι «ξεπερασμένες», σε αντίθεση με τη μουσική στο αποτεφρωτήριο που παρουσιάζεται ως «πολιτισμός και εξέλιξη». Κάποτε, υπενθυμίζει, οι άνθρωποι ξενυχτούσαν δίπλα στον νεκρό με ψαλμούς και προσευχές· σήμερα, ακόμη και η ιδέα της προσευχής στο σπίτι θεωρείται από πολλούς μεσαιωνική.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη σημασία της ταφής, του μνήματος, των κοιμητηρίων και των μνημοσύνων, τα οποία χαρακτηρίζει ως έναν ουσιαστικό διάλογο με τον θάνατο. Πρόκειται, όπως αναφέρει, για καλλιέργεια «μνήμης θανάτου», για μια πνευματική προετοιμασία που σκόπιμα επιχειρείται να σβηστεί, επειδή για κάποιους ο θάνατος είναι απλώς το τέλος. Για την Εκκλησία, όμως, είναι ένα πέρασμα, ένα επεισόδιο και μια αναμονή Αναστάσεως.

Ο λόγος του γίνεται ακόμη πιο αιχμηρός όταν αναφέρεται στη σύγχρονη ποιμαντική και θεολογική χαλαρότητα: μια στάση του «δεν τρέχει και τίποτα», όπου η νηστεία, η προσευχή, η εξομολόγηση και η Θεία Κοινωνία αντιμετωπίζονται ως προαιρετικές ή προσαρμόσιμες στις προσωπικές επιθυμίες. Με σαρκασμό θέτει ερωτήματα για το αν, στο όνομα της «μόδας» και της άνεσης, θα αλλάξουν ακόμη και τα ιερά στοιχεία της λατρείας.

Κλείνοντας, ο π. Σπυρίδων Σκουτής θυμίζει τα λόγια του Φώτη Κόντογλου για τη δοκιμασία της πίστης μέσα από τον ασκητισμό, υπογραμμίζοντας ότι η αντίδραση απέναντι σε αυτόν αποκαλύπτει την αληθινή πνευματική κατάσταση του ανθρώπου.

Το μήνυμα είναι σαφές και καταληκτικό: χωρίς μνήμη θανάτου, χωρίς άσκηση και χωρίς αναφορά στην Ανάσταση, η πίστη κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα άδειο σχήμα. «Καλή μετάνοια να έχουμε…», καταλήγει, αφήνοντας τον αναγνώστη μπροστά σε έναν ειλικρινή καθρέφτη αυτοκριτικής.