Σκόπελος: Το νησί των Σποράδων με έναν μόνο μόνιμο οδηγό απορριμματοφόρου – Καθαριότητα στα όρια της κατάρρευσης
Η εικόνα της καθαριότητας στη Σκόπελο εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα της καθημερινότητας για κατοίκους και επισκέπτες. Ένα νησί με τρεις βασικούς οικισμούς – τη Χώρα Σκοπέλου, τη Γλώσσα και το Νέο Κλήμα – καλείται να διαχειριστεί τεράστιες ανάγκες αποκομιδής απορριμμάτων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, διαθέτοντας ουσιαστικά μόλις έναν μόνιμο οδηγό απορριμματοφόρου.
Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί ασφυκτικές πιέσεις στην υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου. Οι ανάγκες ενός τουριστικού νησιού που κάθε καλοκαίρι βλέπει τον πληθυσμό του να πολλαπλασιάζεται, δεν μπορούν να καλυφθούν με ελάχιστο προσωπικό, όταν οι αποστάσεις, οι βάρδιες και οι απαιτήσεις αυξάνονται καθημερινά.
Το πρόβλημα επιδεινώθηκε τα τελευταία χρόνια, καθώς εργαζόμενοι που είχαν προσληφθεί για να στελεχώσουν προσωρινά τις δημοτικές υπηρεσίες αξιοποίησαν τις δυνατότητες που παρέχει η νομοθεσία για μετατάξεις, κινητικότητα και μετακινήσεις προς τον τόπο κατοικίας τους.
Μέσα από το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας του Ν. 4440/2016, αλλά και μεταγενέστερες διατάξεις που αφορούν υπαλλήλους ΟΤΑ, δίνεται η δυνατότητα μετακίνησης εργαζομένων σε άλλους φορείς του Δημοσίου, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Παράλληλα, για σοβαρούς κοινωνικούς ή υγειονομικούς λόγους προβλέπονται διαδικασίες μετάθεσης, απόσπασης ή συνυπηρέτησης — χωρίς, πολλές φορές, ο Δήμος Σκοπέλου να έχει ουσιαστικό λόγο στη διαδικασία.
Αντίστοιχα, η νομοθεσία προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για εργαζόμενους που εκλέγονται σε δημόσια αξιώματα ή αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα υγείας, τόσο οι ίδιοι όσο και μέλη των οικογενειών τους. Πρόκειται για απολύτως νόμιμες και κατοχυρωμένες διαδικασίες. Στην πράξη όμως, η εφαρμογή τους είχε ως αποτέλεσμα η Σκόπελος να αποδυναμωθεί σημαντικά σε ανθρώπινο δυναμικό, χωρίς να υπάρξει έγκαιρη αναπλήρωση των κενών θέσεων.
Το αποτέλεσμα είναι μια υπηρεσία καθαριότητας που λειτουργεί πλέον οριακά. Εργαζόμενοι καλούνται καθημερινά να υπερβούν τις δυνάμεις τους προκειμένου να κρατηθεί το νησί καθαρό, ειδικά σε περιόδους αυξημένης επισκεψιμότητας.
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη συμπεριλάβει θέσεις προσωπικού στους ετήσιους προγραμματισμούς προσλήψεων της δημόσιας διοίκησης, διαδικασία που αποτελεί βασικό εργαλείο στελέχωσης των υπηρεσιών των ΟΤΑ. Ωστόσο, παρά τη δέσμευση των θέσεων, οι σχετικές προκηρύξεις δεν έχουν ακόμη προχωρήσει, αφήνοντας ιδιαίτερα τους νησιωτικούς δήμους να λειτουργούν με τεράστια κενά προσωπικού.
Παράλληλα, στον φετινό προγραμματισμό εποχικών προσλήψεων προβλέπονται περίπου 30 θέσεις εργασίας για την κάλυψη αναγκών καθαριότητας και λοιπών υπηρεσιών. Ο αριθμός αυτός αποτυπώνει ξεκάθαρα το μέγεθος των αναγκών που αντιμετωπίζει ο Δήμος Σκοπέλου κατά την τουριστική περίοδο. Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι προσλήψεις ξεκινούν με μεγάλες καθυστερήσεις.
Στην προσπάθεια ενίσχυσης των υπηρεσιών του, ο Δήμος Σκοπέλου έχει ήδη αξιοποιήσει διαθέσιμα προγράμματα της ΔΥΠΑ, όπως το πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55 ετών και άνω, μέσω του οποίου καλύφθηκαν τρεις θέσεις εργασίας. Παράλληλα, ο Δήμος συμμετέχει και στο πρόγραμμα απασχόλησης Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) διάρκειας 18 μηνών, επιχειρώντας να καλύψει μέρος των σοβαρών ελλείψεων προσωπικού.
Η αντίφαση, ωστόσο, παραμένει εμφανής: ενώ αναγνωρίζεται επίσημα η ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών μέσω δεκάδων εποχικών θέσεων και ειδικών προγραμμάτων απασχόλησης, η μόνιμη στελέχωση εξακολουθεί να παραμένει ανεπαρκής. Έτσι, κρίσιμες υπηρεσίες όπως η καθαριότητα εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από προσωρινές λύσεις και την υπερπροσπάθεια ελάχιστων εργαζομένων.
Την κατάσταση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο και η υποστελέχωση του γραφείου προσωπικού του Δήμου, το οποίο ουσιαστικά λειτουργεί με ένα μόνο άτομο. Το συγκεκριμένο στέλεχος το προηγούμενο διάστημα διαχειρίστηκε μετατάξεις, μετακινήσεις, προσλήψεις εποχικού προσωπικού και υπηρεσιακές μεταβολές, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια. Έτσι, η υποστελέχωση του Δήμου Σκοπέλου έχει πλέον χτυπήσει «κόκκινο».
Η Σκόπελος, ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς των Σποράδων, δεν μπορεί να στηρίζεται επ’ αόριστον σε λύσεις ανάγκης και στην αυταπάρνηση λίγων εργαζομένων. Η άμεση προκήρυξη των εγκεκριμένων θέσεων και η ουσιαστική ενίσχυση της υπηρεσίας καθαριότητας αποτελούν πλέον ζήτημα δημόσιας υγείας, ποιότητας ζωής και προστασίας της τουριστικής εικόνας του νησιού.
Ο Αντιδήμαρχος Σκοπέλου
Μαντάς Δαμιανός Ανάργυρος
