Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού: Η Αλόννησος ως πρότυπο ισόρροπης ανάπτυξης με σεβασμό στον άνθρωπο & το περιβάλλον (Άρθρο του Πολ. Συρίγου)

Γράφει ο Πολύδωρος Συρίγος

Ο τουρισμός, ως ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς τομείς παγκοσμίως, απασχολεί έναν στους δέκα εργαζομένους και αποτελεί βασική πηγή βιοπορισμού για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Στην Ελλάδα, η συνεισφορά του φτάνει το 13% του ΑΕΠ — σε νησιά όμως όπως η Αλόννησος, ο τουρισμός είναι πολύ περισσότερα από ένας αριθμός· είναι μέρος της κοινωνικής και πολιτικής φυσιογνωμίας του τόπου.

Στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων – περιβαλλοντικών, κοινωνικών, οικονομικών – ο σχεδιασμός του τουρισμού δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς. Χρειάζεται μια θεσμική, πολιτική παρέμβαση με σοσιαλιστικά χαρακτηριστικά, που να προωθεί την κοινωνική συνοχή, την ισότητα στην εργασία, την προστασία του φυσικού πλούτου και τον δημοκρατικό έλεγχο της ανάπτυξης προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και όχι των μεγάλων ομίλων.

Η Αλόννησος αποτελεί ζωντανό παράδειγμα αυτού του οράματος. Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο στην Ελλάδα και από τα μεγαλύτερα προστατευόμενα θαλάσσια οικοσυστήματα στη Μεσόγειο, δεν είναι απλώς ένα «αξιοθέατο». Είναι ένα σύμβολο αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Ένα πολιτικό επίτευγμα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, που δείχνει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι θεωρία αλλά πράξη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η τουριστική πολιτική στην Αλόννησο πρέπει να στηρίζεται:

• Στην στήριξη της τοπικής κοινωνίας και των ανθρώπων της — των γυναικών, των νέων, των μικρών επαγγελματιών.
• Στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και της αειφορίας ως μοχλών ανάπτυξης.
• Στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος μέσα από τη διατήρηση του θαλάσσιου πάρκου, όχι ως απλή τουριστική “εικόνα”, αλλά ως κοινό κτήμα που ανήκει στις επόμενες γενιές.
• Στην αποτροπή του μαζικού και καταστροφικού τουρισμού, με όρια, δημοκρατικό σχεδιασμό και σεβασμό στην τοπική ταυτότητα.

Η Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού, που θεσμοθετήθηκε από τον ΟΗΕ το 1980, είναι μια ευκαιρία όχι μόνο για εορτασμό, αλλά για κριτικό αναστοχασμό και συλλογική διεκδίκηση ενός τουρισμού με κοινωνικό πρόσημο, με οικολογική συνείδηση και με τον άνθρωπο στο επίκεντρο.

Η Αλόννησος, μέσα από τον πλούτο της φύσης, την ανθεκτικότητα της κοινωνίας της και το πολιτικό της βάθος, μπορεί και πρέπει να σταθεί πρότυπο για το πώς ο τουρισμός γίνεται εργαλείο απελευθέρωσης και όχι εκμετάλλευσης.