Financial Times: Η γεύση της Ελλάδας που δεν ξέχασε ποτέ ο θρυλικός φωτογράφος Don McCullin – Το Παλιό Τρίκερι στην καρδιά του
Μια ψητή σαρδέλα, μια μεγάλη φρεσκοκομμένη ντομάτα, λίγη ρίγανη, κρεμμύδι, τραχύ νησιώτικο ψωμί και άφθονο ελληνικό ελαιόλαδο. Ένα απλό γεύμα, προσφερμένο από έναν άγνωστο ψαρά σε δύο πεινασμένους ταξιδιώτες, έγινε μια ανάμνηση που έμελλε να μείνει ζωντανή για μια ολόκληρη ζωή.
Ο θρυλικός Βρετανός φωτογράφος Don McCullin περιγράφει στους Financial Times, στο αφιέρωμα με τίτλο «Το καλοκαίρι μου σε ένα πιάτο», τη στιγμή που το Παλιό Τρίκερι του Πηλίου συνδέθηκε για πάντα με την Ελλάδα, τη φιλοξενία και μία από τις πιο ευτυχισμένες αναμνήσεις της ζωής του.
Έφτασαν πεινασμένοι και τους κάλεσε ένας άγνωστος ψαράς
Όλα ξεκίνησαν την πρώτη ημέρα των πρώτων του διακοπών με τη γυναίκα που αργότερα θα γινόταν σύζυγός του, την Κάθριν.
Το ζευγάρι έφτασε στο λιμανάκι του μικρού νησιού του Παλαιού Τρικερίου στα μέσα Σεπτεμβρίου. Όμως, οι ταβέρνες ήταν κλειστές και οι δυο τους αναζητούσαν απεγνωσμένα κάτι να φάνε.
Τότε είδαν έναν ψαρά να γευματίζει μόνος του σε ένα ξύλινο τραπέζι, έξω από το πέτρινο σπίτι του.
Ο άνθρωπος τους έκανε νόημα να πλησιάσουν και τους κάλεσε να μοιραστούν το φαγητό του.
Στο τραπέζι υπήρχαν ψητές σαρδέλες, ακόμη ζεστές, μια τεράστια ντομάτα, φέτα πασπαλισμένη με ρίγανη, ένα κρεμμύδι, τραχύ νησιώτικο ψωμί και το ελαιόλαδο που, όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ο McCullin, οι Έλληνες βάζουν σχεδόν παντού.
Για τον διάσημο φωτογράφο, όμως, εκείνο το γεύμα δεν ήταν απλώς ένα πιάτο φαγητού.
Ήταν η πρώτη ουσιαστική γνωριμία του με την Ελλάδα.
«Η φιλοξενία είναι αγάπη για τον ξένο»
Η Ελλάδα και το Πήλιο ήταν τότε κάτι καινούργιο για τον Don McCullin, ο οποίος μέχρι εκείνη τη στιγμή γνώριζε τη χώρα κυρίως ως έναν σταθμό στο αεροδρόμιο της Αθήνας, στα ταξίδια του προς και από εμπόλεμες ζώνες.
Η σύζυγός του τού εξήγησε το βαθύτερο νόημα της ελληνικής φιλοξενίας: ότι δεν αφορά μόνο τους καλούς τρόπους, αλλά συνδέεται με την υπερηφάνεια, την αξιοπρέπεια και την ανάγκη να προσφέρεις στον ξένο.
Η γεύση εκείνου του απλού γεύματος και, κυρίως, η απρόσμενη γενναιοδωρία του ψαρά, έμειναν για πάντα χαραγμένες στη μνήμη του.
Επιστροφή κάθε καλοκαίρι στο «ποντικονήσι»
Η πρώτη εκείνη επίσκεψη δεν ήταν η τελευταία.
Για τα επόμενα 25 καλοκαίρια, ο Don McCullin και η οικογένειά του συνέχισαν να επισκέπτονται το μικρό νησί με βάρκα.
Από τη βεράντα του σπιτιού τους στην απέναντι πλευρά του κόλπου, το Παλιό Τρίκερι τούς θύμιζε, όπως γράφει ο ίδιος, ένα τρωκτικό που κολυμπά στη θάλασσα. Έτσι, το είχαν βαφτίσει μεταξύ τους «ποντικονήσι».
Το μικρό νησί, που για πολλούς παραμένει ένας άγνωστος προορισμός, συνδέεται και με μια σκοτεινή σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, καθώς στη δεκαετία του 1940 χρησιμοποιήθηκε ως τόπος φυλάκισης και εξορίας γυναικών με κομμουνιστικές πεποιθήσεις ή συμπάθειες.
Ο ψαράς που τους είχε προσφέρει εκείνο το αξέχαστο πρώτο γεύμα δεν εμφανίστηκε ποτέ ξανά στη ζωή τους.
Όμως, το Παλιό Τρίκερι παρέμεινε.
Σήμερα, όπως περιγράφει ο McCullin, η οικογένεια επισκέπτεται την ασβεστωμένη ταβέρνα «Ίσαλος» στην προκυμαία, όπου επιλέγουν τα ψάρια από την ψαριά της ημέρας και τα απολαμβάνουν ψημένα, συνοδευμένα από λαδολέμονο.
Το μικρό νησί έγινε σκηνικό για πολλές σημαντικές στιγμές της οικογενειακής τους ζωής: από τα γενέθλια του γιου του μέχρι την αποχαιρετιστήρια «γιορτή» για τη ζωή της πεθεράς του, όταν η τέφρα της σκορπίστηκε στον άνεμο και στα κύματα του Παγασητικού.
Και κάπως έτσι, ένα πιάτο με σαρδέλες σε ένα ξύλινο τραπέζι, ένα μεσημέρι του Σεπτεμβρίου, μετατράπηκε σε μια ιστορία που ταξίδεψε από το μικρό Παλιό Τρίκερι μέχρι τις σελίδες των Financial Times.
Μια ιστορία για τη γεύση της Ελλάδας, αλλά πάνω απ’ όλα για εκείνη τη μοναδική ελληνική λέξη που δύσκολα μεταφράζεται πλήρως: φιλοξενία.
