«Εν Χριστώ τω Θεώ»: Όταν οι Αγωνιστές μας προσεύχονταν για την Ελευθερία της Πατρίδας
Υπάρχει μια διάσταση της ελληνικής ιστορίας που σπάνια αναδεικνύεται με την πρέπουσα έμφαση: η βαθιά ορθόδοξη πίστη των ηγετών και αγωνιστών μας, που αποτελούσε πηγή δύναμης και έμπνευσης στις πιο κρίσιμες στιγμές του Έθνους.
Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες: Πολεμιστές και προσευχητές
Ο Νικηφόρος Φωκάς, ο θρυλικός στρατηλάτης, δεν ξεκινούσε ποτέ μάχη χωρίς προσευχή. Κάτω από τον θώρακά του φορούσε πάντα ένα παλιό ράσο του θείου του, του αγίου Γεωργίου του εν Μαλεώ, πιστεύοντας ότι τον προστατεύει στη μάχη.
Ο Αλέξιος Κομνηνός είχε συνήθεια να τοποθετεί τα πολεμικά του σχέδια κάτω από την αγία τράπεζα της Αγίας Σοφίας. Όλη τη νύχτα προσευχόταν γονατιστός στα σκαλοπάτια του ιερού, και το πρωί έπαιρνε το σχέδιο πιστεύοντας ότι του το χάριζε ο αρχάγγελος Μιχαήλ.
Ο Ιωάννης Τσιμισκής γονάτιζε με δάκρυα μπροστά στην ίδια αγία τράπεζα, παρακαλώντας τον Θεό να του στείλει έναν φύλακα άγγελο που να τον καθοδηγεί στον πόλεμο.
Η πίστη που γέννησε τέχνη και υμνωδία
Όσο το Βυζάντιο σφιγγόταν από τους εχθρούς, τόσο περισσότερο οι ηγέτες του στρέφονταν προς τον ουρανό. Ο βασιλιάς Θεόδωρος Δούκας Λάσκαρις συνέθεσε τον Μέγα Παρακλητικό Κανόνα στην Παναγία, γεμάτο συντριβή και πίστη. Ο Λέων ο Σοφός έγραψε τα εξαίσια Εωθινά που ψάλλονται κάθε Κυριακή, ενώ ο Ιουστινιανός χάρισε στην Εκκλησία τον θεολογικό ύμνο «Ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού».
Ο ίδιος ο Ιουστινιανός ίδρυσε 67 μοναστήρια μόνο στην Κωνσταντινούπολη. Η αυτοκρατορία γέννησε αγίους αυτοκράτορες και πάνω από δέκα αγίες αυγούστες που κοσμούν το Συναξάρι της Εκκλησίας.
«Εν Χριστώ τω Θεώ»: Η υπογραφή της πίστεως
Στην Αγία Σοφία προσεύχονταν οι αυτοκράτορες όταν κινδυνευε η αυτοκρατορία. Εκεί έστρεφαν το βλέμμα τους, όχι σε ξένες δυνάμεις ή διεθνείς συμμάχους.
Η μόνη σωζόμενη υπογραφή του τελευταίου μαρτυρικού αυτοκράτορα, Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, είναι αποκαλυπτική: «Κωνσταντίνος, εν Χριστώ τω Θεώ, πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ των Ρωμαίων, ο Παλαιολόγος». Πρώτα η ομολογία πίστεως στον Χριστό, και μετά το αξίωμα.
Ο Καποδίστριας: Ο τελευταίος των μεγάλων
Στη νεότερη ιστορία, ο Ιωάννης Καποδίστριας ενσάρκωνε αυτό το πνεύμα. Διάβαζε τον Εξάψαλμο, εκκλησιαζόταν συνεχώς, ήταν αληθινός Ορθόδοξος Έλληνας. Τον δολοφόνησαν έξω από τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο, καθώς κατευθυνόταν προς την προσευχή.
Η καρδιά που χτυπά ακόμα
Μια σειρά για τον Άγιο Παΐσιο και μια ταινία για τον Καποδίστρια απέδειξαν πρόσφατα κάτι θεμελιώδες: όσο και να πολεμηθεί η Ελλάδα, όσες ρίζες και να κοπούν, οι Έλληνες δεν ξέχασαν ούτε τον Θεό ούτε την ιστορία τους.
Σήμερα, σε αντίθεση με τους προγόνους μας, σπάνια ακούμε από τα χείλη των ηγετών μας τις φράσεις που λέει ο απλός λαός στις δύσκολες στιγμές: «Έχει ο Θεός», «Η Παναγία να βάλει το χέρι της», «Με τη βοήθεια του Θεού θα τα καταφέρουμε».
Η καρδιά της Ελλάδας είναι ζωντανή. Η πίστη που κράτησε όρθια μια αυτοκρατορία για χίλια χρόνια, που έδωσε δύναμη σε πολεμιστές και αγωνιστές, εξακολουθεί να παλλεται στους Έλληνες.
Ηγέτη ζητά η χώρα να ξανασηκωθεί. Ηγέτη που θα θυμάται ότι η Ελλάδα δεν χτίστηκε μόνο με το σπαθί, αλλά και με το προσκυνητάρι.
