Στη Σερβία βομβάρδιζαν με ουράνιο «πολιτισμένοι» Αμερικανοί & Ευρωπαίοι – Κι ένας Έλληνας είπε όχι – αλλά δεν θα το ακούσετε στα ΜΜΕ
Έτσι τιμούν τους ήρωες οι Ορθόδοξοι Σέρβοι. Με μνήμη, με σεβασμό, με πράξεις. Στην καρδιά του Βελιγραδίου, στο Dorćol, ένα μεγάλο γκράφιτι θυμίζει σε όλους έναν Έλληνα που τόλμησε να πει «όχι» όταν οι περισσότεροι σιωπούσαν: τον αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού Μαρίνο Ριτσούδη.
Το 1999, την ώρα που οι βομβαρδισμοί κατά της Σερβίας σάρωναν τα Βαλκάνια, με τη συμμετοχή των «πολιτισμένων» δυνάμεων της Δύσης, ο Ριτσούδης βρέθηκε μπροστά σε ένα δίλημμα. Να υπακούσει στις εντολές ή να υπακούσει στη συνείδησή του. Διάλεξε το δεύτερο – και πλήρωσε βαρύ τίμημα.
Αρνήθηκε να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις και αποτάχθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό. Καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση και βρέθηκε στο στόχαστρο της τότε κυβέρνησης. Δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική τιμωρία. Ήταν μια προσωπική δοκιμασία που θα μπορούσε να λυγίσει οποιονδήποτε.
Κι όμως, δεν λύγισε.
Στην απολογία του στο Ναυτοδικείο Πειραιά, είπε λόγια που δύσκολα ξεχνιούνται:
«Είχα δύο δρόμους να διαλέξω. Επέλεξα αυτόν που έχετε πάνω από εσάς», δείχνοντας την εικόνα του Χριστού. «Τον οποίο και εγώ βάζω πάνω απ’ όλα, γιατί ο νόμος του Θεού είναι πάνω από όλους. Είναι η συνείδηση του καθενός.»
Ακόμη και όταν η Σερβία επιχείρησε να τον τιμήσει με οικονομική ενίσχυση, εκείνος αρνήθηκε. Δεν ζήτησε ανταλλάγματα. Δεν αναζήτησε αναγνώριση. Έπραξε αυτό που θεωρούσε σωστό.
Σήμερα εργάζεται ως καπετάνιος σε γιοτ. Μακριά από τα φώτα, μακριά από τη δημοσιότητα. Όμως στη Σερβία δεν τον ξέχασαν. Το πρόσωπό του βρίσκεται στους δρόμους του Βελιγραδίου, σε έναν τοίχο που λειτουργεί ως υπενθύμιση πως η συνείδηση δεν διαπραγματεύεται.
Και εδώ;
Στην Ελλάδα της λήθης, των εφήμερων «ειδώλων» και της επιφανειακής δημοσιότητας, τέτοιες ιστορίες σπάνια ακούγονται. Γνωρίζουμε πρόσωπα που αναδεικνύονται μέσα σε μια νύχτα και ξεχνιούνται το ίδιο γρήγορα. Αλλά ανθρώπους που στάθηκαν απέναντι στο ρεύμα, που πλήρωσαν το τίμημα της επιλογής τους, τους αφήνουμε στο περιθώριο.
Ίσως γιατί δεν χωρούν εύκολα στα τηλεοπτικά πάνελ.
Ίσως γιατί η σιωπηλή αξιοπρέπεια δεν πουλάει.
Ίσως, τελικά, γιατί μας θυμίζουν κάτι που δεν θέλουμε να αντικρίσουμε: ότι η συνείδηση έχει κόστος.
Και κάποιοι το πλήρωσαν.
