Λόγοι του π. Επιφανίου Θεοδωρόπουλου: «Αν υπήρχε μηχάνημα, το οποίο να μας γύριζε πίσω έναν αιώνα, πιστέψατέ με, θα πατούσα χωρίς συζήτηση το σχετικό κουμπί»
Στις 10 Νοεμβρίου η Εκκλησία μας μνημονεύει τον μακαριστό Αρχιμανδρίτη Ἐπιφάνιο Θεοδωρόπουλο, έναν από τους πλέον νηφάλιους και διορατικούς θεολόγους του 20ού αιώνα. Οι λόγοι του, αν και ειπωμένοι δεκαετίες πριν, παραμένουν εξαιρετικά επίκαιροι —ιδίως ως προς τη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία και την απώλεια του πνευματικού προσανατολισμού.
Σε ερώτηση για το αν η τεχνολογική ανάπτυξη μπορεί να λύσει τα προβλήματα της ανθρωπότητας, ο π. Ἐπιφάνιος απάντησε με καθαρότητα που σήμερα συγκλονίζει:
«Τὸ ἀντίθετο συμβαίνει. Ἐπειδὴ βγάλαμε τὸν Χριστὸ ἀπὸ τὴν ζωή μας, ὅσο ἀναπτυσσόμεθα καὶ ἐξελισσόμεθα τεχνολογικῶς, τόσο κατερχόμεθα καὶ ὀπισθοχωροῦμε ἠθικῶς. Καὶ σήμερα ἡ τεχνολογία καὶ ἡ ἐπιστήμη ἔχουν θεοποιηθῆ.
Καὶ ἴσως ἐπιτρέπει ὁ Θεὸς αὐτὴν τὴν κατάπτωσι, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε τὴν ὑπερηφάνειά μας. “Πέπτωκεν ὁ ἄνθρωπος ἰσοθεΐα φαντασθείς”, λέγει ἕνα τροπάριο τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπειδὴ φαντάσθηκε ὁ ἄνθρωπος, ὅτι μπορεῖ νὰ γίνη ἴσος μὲ τὸν Θεό, ἔφαγε τὸ ράπισμα καὶ σωριάστηκε κάτω».
Και συνεχίζει με προφητική διαύγεια:
«Ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει καὶ σήμερα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἴσως ἀλλὰ χειρότερα αὔριο, ὡς τίμημα τοῦ μεγάλου τολμήματος, τὸ ὁποῖο κάνουμε. Θέλουμε νὰ θεοποιήσουμε τὶς ἱκανότητές μας, τὴν ἐπιστήμη καὶ τὴν τεχνολογία, νὰ θεοποιήσουμε τὴν διάνοιά μας. Σὰν νὰ λέμε στὸν Θεό: “Δὲν ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ σένα, μποροῦμε μόνοι μας νὰ φτιάξουμε τὴν ζωή μας”.
Κάναμε εὐτυχέστερη τὴν ζωή μας μὲ τὴν ἐξέλιξι τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνολογίας; Ἀντιθέτως! Ἀπομονωθήκαμε, ἀλλοτριωθήκαμε, γίναμε ἔρημοι μέσα στὶς πόλεις».
Και η φράση που έμεινε ως πνευματική διαθήκη:
«Ἂν ὑπῆρχε μηχάνημα, τὸ ὁποῖο νὰ μᾶς γύριζε πίσω ἕνα αἰώνα, πιστέψατέ με, θὰ πατοῦσα χωρὶς συζήτησι τὸ σχετικὸ κουμπί. Νὰ γυρίζαμε ἕνα αἰώνα πίσω! Μὲ τὰ γαϊδουράκια, τὰ ἄλογα καὶ τὰ μουλάρια. Εὐτυχέστεροι ἦσαν οἱ ἄνθρωποι τότε. Ἀνέσεις δὲν εἶχαν· ταλαιπωρίες εἶχαν, κόπο, μόχθο, ἀλλ’ ἦσαν εὐτυχέστεροι, ὑπομονετικώτεροι, καρτερικώτεροι».
Ο λόγος του π. Ἐπιφανίου, απλός αλλά βαθύς, δεν είναι νοσταλγία για το παρελθόν· είναι έκκληση για πνευματική επιστροφή. Μας θυμίζει ότι η τεχνολογία, όσο κι αν προοδεύσει, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πίστη, την ταπείνωση και την κοινωνία με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
📖 Πηγή: Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου «Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα», ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχ. Κεχαριτωμένης Τροιζήνος, 2003, σελ. 21–24.
