Η Έννοια του Χρόνου: Άνθρωπος & Ζώα – Άρθρο του Στρατηγού ε.α. Ανδρέα Μπλάνου

Σύμφωνα με τη θεολογική σκέψη του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ, η βασική διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο και τα ζώα δεν βρίσκεται μόνο στη νοημοσύνη, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο σχετίζονται με τον χρόνο.

Τα ζώα ζουν μέσα στον βιολογικό χρόνο, καθοδηγούμενα κυρίως από το ένστικτο και τις ανάγκες της φύσης. Ζουν στο παρόν, χωρίς τη δυνατότητα να αναστοχαστούν το παρελθόν ή να επαναπροσδιορίσουν συνειδητά την πορεία τους προς το μέλλον μέσα από ελεύθερες ηθικές επιλογές.

Ο άνθρωπος, αντίθετα, διαθέτει μνήμη, συνείδηση και ελευθερία. Μπορεί να επιστρέψει στο παρελθόν, να αναγνωρίσει τα λάθη του και να μετανοήσει. Μπορεί να επανεξετάσει το παρόν και, μέσα από τις επιλογές του, να δώσει διαφορετική κατεύθυνση στο μέλλον.

Με αυτή την έννοια, ο άνθρωπος δεν είναι απλώς ένας επιβάτης του χρόνου. Είναι συνδημιουργός της προσωπικής του πορείας.

Μπορούμε να προσεγγίσουμε συμβολικά αυτή τη σχέση μέσα από μια γεωμετρική εικόνα. Ο φυσικός χρόνος αποτελεί μία διάσταση της ανθρώπινης ζωής, ενώ η ελευθερία και η πνευματικότητα προσθέτουν μια δεύτερη διάσταση. Η σύνθεσή τους διαμορφώνει τη μοναδική «τροχιά» κάθε ανθρώπου.

Κάθε επιλογή, κάθε απόφαση, κάθε πράξη και κάθε στιγμή μετάνοιας επηρεάζει αυτή την τροχιά. Ο άνθρωπος δεν αλλάζει το παρελθόν, μπορεί όμως να αλλάξει τη σημασία που αυτό αποκτά μέσα στη ζωή του. Και μέσα από αυτή τη μεταμόρφωση μπορεί να προσανατολίσει διαφορετικά το παρόν και το μέλλον του.

Όσο περισσότερο καλλιεργούνται η ελευθερία, η μετάνοια και η σχέση με τον Θεό, τόσο περισσότερο η ανθρώπινη ζωή αποκτά βαθύτερο νόημα και προσανατολισμό προς την αιωνιότητα.

Ο χρόνος, επομένως, δεν είναι απλώς μια ακολουθία στιγμών που περνούν. Είναι ο χώρος μέσα στον οποίο ο άνθρωπος καλείται να επιλέξει, να δημιουργήσει, να μετανοήσει και να αναζητήσει το αληθινό νόημα της ύπαρξής του.

Το ζώο ακολουθεί τον χρόνο. Ο άνθρωπος μπορεί να τον μεταμορφώσει.

Στρατηγός ε.α. Ανδρέας Μπλάνος