Επιτροπή Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ε.Δ.Α.Δ.): Όταν ο ΚΟΚ τιμωρεί την εργασία – Από την Οδική Ασφάλεια στην κοινωνική εξόντωση

Η οδική ασφάλεια αποτελεί αδιαμφισβήτητη κοινωνική αξία. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι επικίνδυνες συμπεριφορές στους δρόμους πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά. Όμως άλλο πράγμα η προστασία της ανθρώπινης ζωής και άλλο η άκριτη εξόντωση του πολίτη μέσω ενός Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που, όπως εφαρμόζεται σήμερα, λειτουργεί τιμωρητικά, άκαμπτα και κοινωνικά άδικα.

Ο ισχύων ΚΟΚ προβλέπει αφαίρεση διπλώματος για μεγάλα χρονικά διαστήματα ακόμη και για παραβάσεις χαμηλής επικινδυνότητας, χωρίς καμία πρόβλεψη για τις κοινωνικές και επαγγελματικές συνέπειες. Για χιλιάδες εργαζόμενους, το δίπλωμα οδήγησης δεν είναι πολυτέλεια· είναι εργαλείο επιβίωσης. Όταν αφαιρείται για μήνες, το κράτος δεν επιβάλλει απλώς μια ποινή – αφαιρεί εισόδημα, εργασία και αξιοπρέπεια.

Στην πράξη, ο ΚΟΚ εξισώνει τον οδηγό που έκανε ένα στιγμιαίο λάθος με τον συστηματικά επικίνδυνο οδηγό. Η έλλειψη διαβάθμισης και ευελιξίας μετατρέπει τον νόμο από εργαλείο πρόληψης σε μηχανισμό κοινωνικής τιμωρίας. Δεν εξετάζεται αν ο πολίτης είναι επαγγελματίας οδηγός, διανομέας, αγρότης ή εργαζόμενος εκτός αστικού ιστού. Δεν λαμβάνεται υπόψη αν η αφαίρεση διπλώματος ισοδυναμεί με αυτομάτως απόλυση.

Την ώρα που η Ελλάδα επιλέγει τη «σκληρή γραμμή», άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν διαφορετική φιλοσοφία, δίνοντας έμφαση στη διόρθωση της συμπεριφοράς και όχι στη συντριβή του πολίτη. Εκεί, το κράτος στοχεύει στην πρόληψη και την επανένταξη. Εδώ, στη συντριβή και τον αποκλεισμό.

Όταν ένας εργαζόμενος χάνει τη δουλειά του επειδή στερήθηκε το δίπλωμα για μήνες, η οδική ασφάλεια δεν βελτιώνεται. Αντίθετα, δημιουργούνται νέοι οικονομικά αποκλεισμένοι πολίτες. Η υπερβολή στις ποινές δεν γεννά συμμόρφωση· γεννά αγανάκτηση και αίσθηση αδικίας.

Η ασφάλεια στους δρόμους δεν επιτυγχάνεται με ποινές-μαμούθ και κοινωνική αναλγησία. Επιτυγχάνεται με δικαιοσύνη, αναλογικότητα και σεβασμό στον άνθρωπο που εργάζεται. Αν ο ΚΟΚ συνεχίσει να αφαιρεί το δικαίωμα στην εργασία στο όνομα της τάξης, τότε το πρόβλημα δεν είναι οι οδηγοί – είναι ο ίδιος ο νόμος.

Ο πρόεδρος

Ιωάννης Δαραβίγκας

Επιτροπή Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ε.Δ.Α.Δ.)