Αλκιβιάδης Γκινάλης: Ο αρχαιολόγος που ανασύρει την Πόλη & χρωστά την αγάπη του στη Σκιάθο
Από τα ήσυχα νερά της Σκιάθου μέχρι τους βαλτότοπους της Κωνσταντινούπολης, ο αρχαιολόγος Αλκιβιάδης Γκινάλης χαράζει το δικό του αρχαιολογικό μονοπάτι: ένα ταξίδι ανάμεσα σε εποχές, θαλάσσια περάσματα και πολιτισμούς, με κοινό παρονομαστή τη βαθιά αγάπη του για την ιστορία και το βυζαντινό παρελθόν.
Σήμερα, ο Γκινάλης είναι ο μοναδικός Έλληνας αρχαιολόγος που εργάζεται στην Τουρκία, διευθύνοντας ανασκαφές στη λιμνοθάλασσα του Κιουτσούκτσεκμετζέ, στα δυτικά προάστια της Κωνσταντινούπολης – σε μια περιοχή που κάποτε φιλοξενούσε λιμάνια, νοσοκομεία και εμπορικά σταυροδρόμια του Βυζαντίου.
Ξετυλίγοντας την άγνωστη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη
Ο ίδιος, σε συνεργασία με Τούρκους και Γερμανούς αρχαιολόγους, εστιάζει στην ανακάλυψη ενός ξεχασμένου βυζαντινού λιμανιού και ενός νοσοκομειακού συγκροτήματος, το οποίο πιθανότατα λειτουργούσε ως λοιμοκαθαρτήριο (Λαζαρέτο). Το λιμάνι, που μέχρι σήμερα παραμένει ανώνυμο, αποκαλύπτει την άγνωστη ναυτική και θεραπευτική δικτύωση της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης.
Η σκαπάνη του Γκινάλη φέρνει στην επιφάνεια κεραμικά, νομίσματα και σπάνια σκεύη φαρμακευτικής χρήσης, τεκμήρια που υποδεικνύουν την ύπαρξη ενός πλήρους ιατρικού κέντρου για ναυτικούς και εμπόρους που κατέφθαναν από τη Θράκη ή τη Μαύρη Θάλασσα.
Από τη Βυζαντινή Πόλη… στη Σκιάθο
Παρά τη δράση του στην Τουρκία, ο Αλκιβιάδης Γκινάλης διατηρεί βαθύ δεσμό με τη Σκιάθο, καθώς η σύζυγός του, Σούλα Τσιμπλή, είναι αρχαιολόγος με καταγωγή από το νησί. Η γνωριμία τους γράφτηκε σχεδόν… με αρχαιολογικούς όρους, αφού συναντήθηκαν όταν εκείνος πραγματοποιούσε θαλάσσια έρευνα στον πυθμένα του παλαιού λιμανιού της Σκιάθου, χρησιμοποιώντας μπουκάλες οξυγόνου στο πλαίσιο καταγραφής πιθανών αρχαιολογικών ευρημάτων.
Η Σούλα Τσιμπλή, με εμπειρία στις εκσκαφές του Κάστρου και υπεύθυνη σε έργα όπως η επέκταση του αεροδρομίου, «ανέλαβε» τότε την ξενάγηση του Έλληνα επιστήμονα στον πολιτισμό της Σκιάθου. Από τότε, ο δεσμός τους έγινε μόνιμος – και καρπός του, οι δύο γιοι τους, Ορφέας και Ορέστης.
Τα καλοκαίρια του Γκινάλη «ανασκάπτονται» στη Σκιάθο
Αν και το καλοκαίρι για τον Αλκιβιάδη Γκινάλη σημαίνει εργασία σε βαλτώδη εδάφη ή θερμές ανασκαφές στην Πόλη, τα καλοκαίρια τα περνά πάντα στο νησί, δίπλα στην οικογένειά του.
«Η Σκιάθος είναι για μένα το καταφύγιο μετά από κάθε αρχαιολογική περίοδο. Εκεί είναι η δική μου Ιθάκη – ή μάλλον το δικό μου λιμάνι», έχει αναφέρει σε προσωπικές του συζητήσεις.
Ο μοναδικός Έλληνας αρχαιολόγος που ανασκάπτει στην Τουρκία, φέρνει στο φως ξεχασμένα λιμάνια του Βυζαντίου και κουβαλά μαζί του το νησιώτικο φως της Σκιάθου
Ο επιστήμονας της λεπτομέρειας
Ο Αλκιβιάδης Γκινάλης γεννήθηκε στη Βιέννη και σπούδασε Βυζαντινολογία και Αρχαιολογία. Εξειδικεύτηκε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στην ενάλια αρχαιολογία και εργάστηκε σε μεγάλα επιστημονικά ινστιτούτα της Γερμανίας και της Αυστρίας. Σήμερα είναι διευθυντής του Αρχείου στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Κωνσταντινούπολης, συνδυάζοντας την επιτόπια έρευνα με τη διδασκαλία.
Δεν είναι όμως ο κλασικός «καθηγητής με ύφος». Είναι παρών στις ανασκαφές, σκάβει μαζί με τους φοιτητές, καθαρίζει, αναλύει, διδάσκει επί τόπου. «Η αρχαιολογία δεν είναι θέαμα. Είναι υπομονή και επιστημονική ακρίβεια», δηλώνει.
Από τη Σχίζα στη Μελετιάδα – Το επόμενο αρχαιολογικό στοίχημα
Το νέο του εγχείρημα είναι η ταυτοποίηση μιας χαμένης βυζαντινής πόλης στη βόρεια πλευρά της λιμνοθάλασσας, πιθανότατα της Σχίζας ή της Μελετιάδας, με ανασκαφές να ετοιμάζονται για το 2025–2026. Αν επιβεβαιωθεί η ταύτιση, θα πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες βυζαντινές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών.
Η ελληνική σφραγίδα σε τουρκικό έδαφος
Σε μια χώρα όπου η συμμετοχή ξένων επιστημόνων στις ανασκαφές περιορίζεται ολοένα και περισσότερο, η παρουσία του Έλληνα αρχαιολόγου αποκτά συμβολική αλλά και ουσιαστική σημασία: είναι μια γέφυρα πολιτισμού, μνήμης και επιστημονικής συνεργασίας, από την αρχαία Εγνατία Οδό μέχρι τα στενά της Σκιάθου.
*Φωτο αρχείου
Πηγή: ethnos.gr
