Αγωγή-βόμβα από τον 19ο αιώνα: Ζητούν από τη Ρωσία 225,8 δισ. δολάρια για ομόλογα των Ρομανόφ
Μια υπόθεση που μοιάζει βγαλμένη από τα κιτάπια της Ιστορίας έρχεται να ταράξει το διεθνές χρηματοοικονομικό σκηνικό. Αμερικανικό επενδυτικό fund κατέθεσε αγωγή κατά της Ρωσίας, διεκδικώντας το αστρονομικό ποσό των 225,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για κρατικά ομόλογα που εκδόθηκαν την εποχή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, πριν από περισσότερα από εκατό χρόνια.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του tsarnicholas.org, το επενδυτικό fund Noble Capital προσέφυγε στο Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο των ΗΠΑ για την Περιφέρεια της Κολούμπια, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσική Ομοσπονδία, ως διάδοχο κράτος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, οφείλει να εξοφλήσει χρέη που εκδόθηκαν προς Αμερικανούς επενδυτές κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα.
Η Noble Capital ισχυρίζεται ότι είναι ο νόμιμος κάτοχος των επίμαχων ομολόγων και ότι η άρνηση της Ρωσίας να αναγνωρίσει τις υποχρεώσεις αυτές συνιστά παραβίαση διεθνών κανόνων κρατικής διαδοχής. Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 1918, μετά την επικράτηση των Μπολσεβίκων, η νέα σοβιετική εξουσία αποκήρυξε μονομερώς όλα τα χρέη της τσαρικής περιόδου, προκαλώντας τότε σοκ στις διεθνείς αγορές και οδηγώντας τη χώρα σε οικονομική απομόνωση.
Στην αγωγή περιλαμβάνονται, εκτός από τη Ρωσική Ομοσπονδία, το Υπουργείο Οικονομικών της χώρας, η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας και το Εθνικό Ταμείο Πρόνοιας. Το δικαστήριο έχει ήδη ζητήσει από τη ρωσική πλευρά να καταθέσει την επίσημη απάντησή της έως τις 29 Ιανουαρίου 2026.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ερώτημα της χρηματοδότησης μιας ενδεχόμενης αποζημίωσης. Το αμερικανικό fund ζητά να αντληθούν τα χρήματα από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία δεσμεύτηκαν μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερα από 200 δισ. ευρώ ρωσικών αποθεμάτων βρίσκονται δεσμευμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως μέσω του θεματοφύλακα Euroclear.
Η Μόσχα έχει απαντήσει με αντίμετρα, δεσμεύοντας περιουσιακά στοιχεία επενδυτών από «μη φιλικές χώρες», ενώ η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας έχει προσφύγει η ίδια κατά της Euroclear, διεκδικώντας αποζημιώσεις άνω των 18 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων. Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει χαρακτηρίσει δημόσια κάθε σκέψη κατάσχεσης ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ως «καθαρή ληστεία», προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη αγωγή δύσκολα θα ευδοκιμήσει νομικά, καθώς παρόμοιες διεκδικήσεις για ομόλογα της τσαρικής περιόδου έχουν απορριφθεί στο παρελθόν. Ωστόσο, θεωρούν ότι η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτικοοικονομική στρατηγική πίεσης προς τη Ρωσία, με στόχο τη δημιουργία προηγούμενου για τη νομιμοποίηση της χρήσης παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση αναδεικνύει πώς χρέη ενός αιώνα πριν μπορούν να επανέλθουν στο προσκήνιο, μετατρέποντας την Ιστορία σε εργαλείο σύγχρονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
