«Καταρρέει η κληρονομιά του Καποδίστρια»: Το ιστορικό Εϋνάρδειο της Αίγινας σε εικόνα εγκατάλειψης
Το Εϋνάρδειο της Αίγινας, η πρώτη παιδαγωγική ακαδημία του νεοελληνικού κράτους και ένα από τα σημαντικότερα κτίρια της εκπαιδευτικής ιστορίας της χώρας, βρίσκεται σήμερα στα όρια της κατάρρευσης. Παρά τη βαριά ιστορική και συμβολική του αξία, το κτίριο που αποτέλεσε κορυφαίο όραμα του Ιωάννη Καποδίστρια παραμένει εγκαταλελειμμένο και ετοιμόρροπο, 250 χρόνια μετά τη γέννηση του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας.
Όπως αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ η Deutsche Welle, το Εϋνάρδειο θυμίζει πλέον εγκαταλελειμμένο γιαπί. Η στέγη έχει υποστεί σοβαρές φθορές, οι σοβάδες πέφτουν, ενώ το εσωτερικό του κτιρίου παραμένει αφημένο στη φθορά του χρόνου. Μάλιστα, έχουν τοποθετηθεί προειδοποιητικές πινακίδες που απαγορεύουν την είσοδο λόγω κινδύνου πτώσης επιχρισμάτων.
Η Αίγινα υπήρξε η πρώτη πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους από το 1828 έως το 1829. Εκείνη την περίοδο, το νησί γνώρισε μεγάλη πληθυσμιακή ανάπτυξη και τα σχολεία του γέμισαν μαθητές. Την άνοιξη του 1828, ο ίδιος ο Καποδίστριας κατέγραψε περισσότερους από 1.000 μαθητές στα σχολεία της Αίγινας, γεγονός που αποδείκνυε τη δίψα της κοινωνίας για μόρφωση μετά την Επανάσταση.
Ο Καποδίστριας είχε θέσει την παιδεία στον πυρήνα της κρατικής του πολιτικής. Δημιούργησε αλληλοδιδακτικά σχολεία και επαγγελματικές δομές εκπαίδευσης, ακολουθώντας τα πρότυπα της Ελβετίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ανεγέρθηκε το Διδασκαλείο, γνωστό ως Εϋνάρδειο, με χρηματοδότηση του στενού φίλου του και Ελβετού τραπεζίτη Ιωάννη-Γαβριήλ Εϋνάρδου. Τα σχέδια ανέλαβαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ, δημιουργώντας το πρώτο νεοκλασικό κτίσμα της νεότερης Ελλάδας.
Το κτίριο αποτέλεσε φυτώριο σημαντικών προσωπικοτήτων του ελληνικού πνεύματος. Εκεί δίδαξαν σπουδαίοι λόγιοι, όπως ο Γεώργιος Γεννάδιος, ενώ φοίτησαν κορυφαίοι επιστήμονες και ιστορικοί, ανάμεσά τους και ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος.
Ωστόσο, η ιστορική αυτή διαδρομή δεν απέτρεψε τη σημερινή του παρακμή. Μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Αθήνα το 1834, το Διδασκαλείο εγκαταλείφθηκε σταδιακά. Από το 1930 λειτούργησε ως Αρχαιολογικό Μουσείο Αίγινας, μέχρι που κρίθηκε ακατάλληλο μετά τον σεισμό του 1981. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Παιδείας με στόχο την αναστήλωσή του και τη μετατροπή του σε βιβλιοθήκη, όμως περισσότερα από 30 χρόνια αργότερα τίποτα ουσιαστικό δεν έχει προχωρήσει.
Σήμερα, το Εϋνάρδειο στέκει ως ένα θλιβερό σύμβολο εγκατάλειψης της ιστορικής μνήμης. Ένα μνημείο που κάποτε εξέφραζε το όραμα για μια μορφωμένη και σύγχρονη Ελλάδα, κινδυνεύει πλέον να χαθεί οριστικά κάτω από τα ερείπιά του.
