Σκόπελος: Όταν το ΕΣΥ γίνεται… δωρεάν πολυϊατρείο για τουρίστες
Η Σκόπελος και γενικότερα τα νησιά με έντονη τουριστική κίνηση ζουν κάθε καλοκαίρι μια ιδιαίτερη πραγματικότητα: επισκέπτες από τρίτες χώρες, εκτός Ε.Ε., καταφεύγουν στα κέντρα υγείας και στα νοσοκομεία χωρίς να καταβάλλουν τις χρεώσεις που προβλέπει ο νόμος. Το αποτέλεσμα είναι το Εθνικό Σύστημα Υγείας να επιβαρύνεται με δαπάνες εκατομμυρίων, την ώρα που οι τοπικές δομές παλεύουν με υποστελέχωση και ελλείψεις.
«Δεν ρώτησε κανείς αν είμαστε ασφαλισμένοι»
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση Αμερικανού τουρίστα που ανάρτησε βίντεο στο TikTok: πέρασε τη νύχτα σε κέντρο υγείας, του χορηγήθηκαν φάρμακα και ορός, και όμως δεν πλήρωσε ούτε ένα ευρώ. «Στην Αμερική θα κόστιζε τουλάχιστον 500 ευρώ», σχολίασε, εκφράζοντας έκπληξη για την ελληνική πραγματικότητα.
Άλλος επισκέπτης από τις ΗΠΑ περιέγραψε δημόσια την εμπειρία του από νοσηλεία σε δημόσιο νοσοκομείο στην Αθήνα. Χωρίς ασφάλιση, δεν έγινε δεκτός σε ιδιωτική κλινική, αλλά στο ΕΣΥ δέχθηκε φροντίδα με ελάχιστη χρέωση, την οποία χαρακτήρισε «ασήμαντη» μπροστά στα αμερικανικά δεδομένα.
Η καταγγελία από τη Σκόπελο
Τα βίντεο αυτά αποτέλεσαν την αφορμή ώστε γιατρός από τη Σκόπελο να καταθέσει αναφορά στον Ιατρικό Σύλλογο, μιλώντας για εκμετάλλευση των δημοσίων δομών υγείας. Ο ακτινολόγος Ιωάννης Βαρμπομπίτης και η σύζυγός του, ακτινοφυσικός Παρασκευή Τσουκνίδα, τόνισαν ότι η πρακτική μη χρέωσης των τουριστών οδηγεί σε τεράστιες απώλειες για τα κρατικά ταμεία και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τα ιδιωτικά πολυϊατρεία.
Όπως υπογραμμίζουν, η νομοθεσία είναι σαφής: οι πολίτες της Ε.Ε. καλύπτονται μέσω της Ευρωπαϊκής Κάρτας Ασφάλισης Ασθενείας, ενώ οι επισκέπτες από τρίτες χώρες οφείλουν να πληρώνουν. Στην πράξη, όμως, αυτό δεν συνέβαινε για χρόνια.
POS που δεν λειτουργούν, χρεώσεις που χάνονται
Ακόμα και μετά την εντολή του 2019 να τοποθετηθούν POS στα κέντρα υγείας για την είσπραξη τουλάχιστον των 20 ευρώ, το μέτρο δεν λειτούργησε αποτελεσματικά. Ο γιατρός Οδυσσέας Βέρρας, που υπηρετεί στο Κέντρο Υγείας Σκοπέλου, επιβεβαίωσε ότι τα μηχανήματα είτε δεν λειτουργούσαν, είτε δεν υπήρχε προσωπικό να χειριστεί τις συναλλαγές. «Σε οκτώ από τις δέκα περιπτώσεις σήμερα γίνεται χρέωση, αλλά όχι πάντα», παραδέχθηκε.
Οικονομικό κόστος και κοινωνικές ανισότητες
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν παρουσιαστεί στο παρελθόν, η απώλεια για το Δημόσιο ξεπερνά τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Χρήματα που, όπως τονίζουν οι καταγγέλλοντες, θα μπορούσαν να στηρίξουν τη λειτουργία των κέντρων υγείας που παλεύουν με σοβαρές ελλείψεις.
Η κ. Τσουκνίδα θέτει και ένα ηθικό ζήτημα: «Να περιθάλψεις δωρεάν τον πρόσφυγα; Προφανώς. Αλλά τον πάμπλουτο τουρίστα; Γιατί;».
Μια πραγματικότητα που ζητά λύση
Το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά της Σκοπέλου. Αντίστοιχες μαρτυρίες καταγράφονται σε πολλά τουριστικά νησιά, όπου οι τοπικές δομές υγείας καλούνται να σηκώσουν τεράστιο βάρος χωρίς τα απαραίτητα μέσα. Η έλλειψη συστήματος καταγραφής και σωστής τιμολόγησης όχι μόνο στερεί πόρους από το ΕΣΥ, αλλά δημιουργεί και ανισότητες σε βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων.
Το ερώτημα παραμένει: θα βρεθεί πολιτική βούληση για να εφαρμοστεί επιτέλους ο νόμος και να σταματήσει η «δωρεάν» περίθαλψη πλουσίων τουριστών εις βάρος του ήδη πιεσμένου δημόσιου συστήματος υγείας;
*Βασισμένο σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής»
