Σάλος στις Βρυξέλλες: Η φάτνη χωρίς πρόσωπα που προκάλεσε διαμάχη – Η θέση του Νίκου Αναδιώτη (Video)

Η φετινή χριστουγεννιάτικη φάτνη στην εμβληματική πλατεία Grand Place των Βρυξελλών έχει γίνει το επίκεντρο έντονης διαμάχης — και όχι για λόγους αισθητικής μόνο. Η πρωτότυπη — αλλά αμφιλεγόμενη — απόπειρα συνοδεύτηκε από αντιδράσεις, βανδαλισμούς και πολιτικές παρεμβάσεις, ενώ η συζήτηση πέρασε τα σύνορα του Βελγίου και προβλημάτισε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τι είναι αυτή η φάτνη — και γιατί προκάλεσε

• Η φάτνη φέρει τον τίτλο Fabrics of the Nativity (Les Étoffes de la Nativité): αντί για τις παραδοσιακές ξύλινες — ή κεραμικές — φιγούρες, παρουσιάζει μαλακές φιγούρες από ανακυκλώσιμα υφάσματα, με ουδέτερα χρώματα και χωρίς διακριτά πρόσωπα.
• Σύμφωνα με την δημιουργό, η απόφαση να αφαιρεθούν τα πρόσωπα είναι καλλιτεχνική — θέλει να κάνει την ιστορία της Γέννησης πιο «συμπεριληπτική», ώστε «ο καθένας να βλέπει τον εαυτό του» στη φάτνη, ανεξαρτήτως προέλευσης ή χρώματος δέρματος.
• Ωστόσο, πολλοί είδαν στη φάτνη αυτή μια κατάργηση της παράδοσης — μια πολυαναμενόμενη χριστουγεννιάτικη σκηνή μετατράπηκε, κατά τους επικριτές, σε κάτι αφαιρετικό, σχεδόν αφύσικο, που μοιάζει περισσότερο με «μπρομπόλικο» παρά με σεβαστό θρησκευτικό σύμβολο.

Αντιδράσεις — θρησκευτικές, κοινωνικές, καλλιτεχνικές

• Χιλιάδες χρήστες στα social media κατήγγειλαν το έργο ως προσβολή στη χριστιανική παράδοση, με μερικούς να το χαρακτηρίζουν ως «παρωδία».
• Πολιτικοί και θρησκευτικοί εκπρόσωποι στο Βέλγιο — αλλά και διεθνώς — μίλησαν ανοιχτά για «υπονόμευση της γέννησης του Χριστού», λέγοντας ότι η φάτνη δεν τιμά την πίστη αλλά την υπονομεύει.
• Σε μία κλιμάκωση των αντιδράσεων, η φιγούρα του βρέφους Χριστού βρέθηκε αποκεφαλισμένη / κλεμμένη στη διάρκεια της νύχτας. Η αστυνομία φέρεται να εξετάζει CCTV, χωρίς όμως να έχει εντοπιστεί ύποπτος μέχρι στιγμής.
• Από την άλλη πλευρά, υποστηρικτές της φάτνης — και η δημιουργός — υποστηρίζουν ότι πρόκειται για καλλιτεχνική πρόταση, για προσπάθεια να επαναπροσδιοριστεί το κοινοτικό μήνυμα των Χριστουγέννων σε μια πολυπολιτισμική Ευρώπη.

Παρέμβαση του Νίκου Αναδιώτη

Ο Ευρωβουλευτής του κόμματος ΝΙΚΗ, Νίκος Αναδιώτης — γνωστός για τις ξεκάθαρες θέσεις του σε θέματα παράδοσης, οικογένειας και θρησκείας — φέρεται να τοποθετήθηκε δημόσια για το θέμα, αναδεικνύοντας το επεισόδιο ως ακόμα ένα παράδειγμα «προσπάθειας υποβάθμισης των ευρωπαϊκών χριστιανικών αξιών» στα πλαίσια της «woke» ιδεολογίας.

Η παρέμβαση του αναδεικνύει ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο καλλιτεχνικό ή τοπικό, αλλά εισέρχεται στην ευρύτερη πολιτική, πολιτιστική και θρησκευτική αντιπαράθεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο — για την ταυτότητα, την παράδοση και το μέλλον της κοινής ταυτότητας.

Τι δείχνει η διαμάχη — Ευρύτερο πολιτιστικό & κοινωνικό μήνυμα

• Η κρίση γύρω από τη φάτνη αποτυπώνει τη σύγκρουση ανάμεσα στην παράδοση και τις νέες — πιο «συμπεριληπτικές» — καλλιτεχνικές εκφράσεις. Σε μια Ευρώπη όπου η πολιτισμική σύσταση αλλάζει, τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνουν ότι το θέμα των συμβόλων εξακολουθεί να είναι εκρηκτικό.
• Η φάτνη μετατράπηκε σε σύμβολο: όσοι την αποδέχονται την βλέπουν ως έκφραση ανοχής και πολυμορφίας· όσοι την καταγγέλλουν βλέπουν υπονόμευση της θρησκευτικής — χριστιανικής — ταυτότητας.
• Η κλοπή ή βανδαλισμός της φιγούρας του Χριστού δείχνει ότι πίσω από την αντιπαράθεση υπάρχει και η κοινωνική ένταση — μια ένδειξη ότι τα «ιερά» δεν είναι πλέον αυτονόητα, αλλά πεδία σύγκρουσης.