Όσιος Νήφων ο νέος Κοινοβιάρχης: Ο ασκητής των Κολλυβάδων & ιδρυτής της Μονής του Ευαγγελισμού Σκιάθου
Σήμερα, Κυριακή 28 Δεκεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Νήφωνα, μιας σπουδαίας μορφής του ελληνικού μοναχισμού, που συνέδεσε το όνομά του με τη Σκιάθο και άφησε βαθύ πνευματικό αποτύπωμα στον προεπαναστατικό ελληνισμό.
Ο Όσιος Νήφων γεννήθηκε το 1736 στα Πατρικά της Χίου. Από νεαρή ηλικία ακολούθησε τον δρόμο της άσκησης και της αφιέρωσης στον Θεό, καταφεύγοντας στο Άγιο Όρος, όπου εκάρη μοναχός. Εκεί συνδέθηκε με το κίνημα των Κολλυβάδων, ένα ισχυρό πνευματικό ρεύμα που αγωνίστηκε για τη διάσωση της αρχαίας εκκλησιαστικής παράδοσης, τη συχνή Θεία Κοινωνία και την επιστροφή στο αυθεντικό ορθόδοξο ήθος.
Η στάση αυτή, ωστόσο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και ρήξεις στους κόλπους των μοναχών του Αγίου Όρους. Ο Νήφων, διωκόμενος, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Όρος και να περιπλανηθεί σε διάφορα νησιά του Αιγαίου, ώσπου κατέληξε στην Ικαρία, όπου ίδρυσε τη Μονή του Ευαγγελισμού.
Από την Ικαρία στη Σκιάθο: Η ίδρυση της Μονής Ευαγγελισμού
Το 1778, στην Ικαρία μετέβη ο Σκιαθίτης λόγιος Γρηγόριος Χατζησταμάτης, απόφοιτος της Πατμιάδας Σχολής, ο οποίος εκάρη μοναχός κοντά στον Νήφωνα. Ο Γρηγόριος, διαπιστώνοντας τις δυσκολίες του τόπου, πρότεινε στον Γέροντά του να εγκαταλείψουν την Ικαρία, χαρακτηρίζοντάς την χαρακτηριστικά
«διά τό πάντη ἄγονον καί ἄκαρπον καί τό νοσῶδες τοῦ τόπου».
Έτσι, το 1794, οι δύο μοναχοί εγκαταστάθηκαν στη Σκιάθο, όπου ίδρυσαν τη Μονή του Ευαγγελισμού, με τον Γρηγόριο Χατζησταμάτη να δωρίζει ολόκληρη την περιουσία του για την ανέγερσή της.
Το μοναστήρι αποπερατώθηκε το 1806 και ανακηρύχθηκε Σταυροπηγιακό από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Πολύ γρήγορα εξελίχθηκε σε πνευματικό κέντρο του νησιού και σε καταφύγιο για τους κλεφταρματωλούς της προεπαναστατικής περιόδου, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της πίστης και της εθνικής συνείδησης.
Η κοίμηση και η ανακομιδή των ιερών λειψάνων
Στις 28 Δεκεμβρίου 1809, ο Όσιος Νήφων εκοιμήθη εν Κυρίω και ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο της Μονής Ευαγγελισμού της Σκιάθου, την οποία ο ίδιος είχε ιδρύσει.
Τρία χρόνια αργότερα, το 1812, πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του. Σύμφωνα με την παράδοση, τα λείψανα εξέπεμψαν άρρητη ευωδία, γεγονός που θεωρήθηκε σαφής μαρτυρία της αγιότητας και της θαυματουργικής χάρης του Οσίου.
Ο Όσιος Νήφων παραμένει μέχρι σήμερα φωτεινό παράδειγμα ασκητικότητας, πνευματικής αντίστασης και προσφοράς, με τη Σκιάθο να τον τιμά ως έναν από τους μεγάλους πνευματικούς της πατέρες.
Για τον δεύτερο μεγάλο Όσιο της Σκιάθου, τον Όσιο Διονύσιο, θα αναφερθούμε μεθαύριο, στις 30 Δεκεμβρίου, ημέρα που τιμάται η μνήμη του.
Πηγή: FB Γιώργος Σανιδάς
