Γιατί λέγεται Σκιάθος; Οι θεωρίες πίσω από το όνομα του νησιού που λίγοι γνωρίζουν
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή για την προέλευση του ονόματος της Σκιάθου μοιράστηκε μέσα από ανάρτησή του ο συγγραφέας Γιώργος Σανιδάς, παρουσιάζοντας τις σημαντικότερες θεωρίες που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς.
Όπως επισημαίνει, το όνομα του νησιού συναντάται ήδη από τα αρχαιότατα χρόνια, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα για την ακριβή προέλευσή του. Στη βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί πολλές διαφορετικές απόψεις.
Μία από τις παλαιότερες θεωρίες, που υποστήριξε ο Νίκος Βέης το 1942, αναφέρει ότι το όνομα είναι προελληνικό και συνδέεται με τους πρώτους κατοίκους του νησιού, τους Πελασγούς, γεγονός που το τοποθετεί εκτός της ελληνικής ετυμολογίας.
Ο φιλόλογος Ιάκωβος Θωμόπουλος είχε επίσης αποδώσει την προέλευση στους Πελασγούς, προσθέτοντας όμως ότι πιθανόν να προέρχεται από τη λέξη «siki», που σημαίνει κρασί.
Μια άλλη θεωρία δεν αποκλείει ότι γύρω στο 1600 π.Χ. το νησί κατοικήθηκε και από Μινωίτες από την Κρήτη, ενώ αναφέρεται ότι ένα από τα λατρευτικά ονόματα του θεού Διόνυσος ήταν «Σκιάνθιος», ονομασία που παρουσιάζει ομοιότητα με το όνομα του νησιού.
Ακόμη νωρίτερα, το 1831, ο ιστορικός Ανδρέας Μουστοξύδης είχε υποστηρίξει ότι η ονομασία προήλθε από τους Χαλκιδείς αποίκους που εγκαταστάθηκαν στο νησί και το ονόμασαν από τη «σκιά» της Ευβοίας, απ’ όπου ξεκίνησαν.
Μια ιδιαίτερα διαδεδομένη άποψη, που διατύπωσαν μεταξύ άλλων ο Καισάριος Δαπόντες και ο Επιφάνειος Δημητριάδης, υποστηρίζει ότι το όνομα σχετίζεται με τη σκιά του Όρος Άθως, η οποία –με καθαρό καιρό– μπορεί να γίνει ορατή από τις βόρειες ακτές του νησιού.
Μια πιο ποιητική εκδοχή δίνει ο εκδότης και συγγραφέας Νίκος Κουμαρτζής, ο οποίος ερμηνεύει την κατάληξη «-θος» ως «πλήθος», υποστηρίζοντας ότι η Σκιάθος θα μπορούσε να σημαίνει «τόπος με πλήθος σκιών», συνδέοντας τη λέξη «σκιά» με το πνεύμα και την άυλη παρουσία της ψυχής.
Ωστόσο, η πιο δημοφιλής –και πιθανόν πιο αποδεκτή– εκδοχή είναι εκείνη που υιοθέτησαν σημαντικές πνευματικές προσωπικότητες του νησιού, όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Αλέξανδρος Φραγκούλας και ο Γεώργιος Ρήγας. Σύμφωνα με αυτή, το όνομα προέρχεται απλά από τη λέξη «σκιά» και περιγράφει έναν τόπο πλούσιο σε δάση και φυσική σκιά.
Μια ερμηνεία που, όπως σημειώνει ο Γιώργος Σανιδάς, μας θυμίζει πως η Σκιάθος πρέπει να παραμείνει για πάντα ένας «σκιερός» και καταπράσινος τόπος.
*Η αναφορά αυτή περιλαμβάνεται στο βιβλίο του συγγραφέα Γιώργου Σανιδά «Αθέατη Σκιάθος», που κυκλοφόρησε το 2023.
