Δάσκαλος… πατήρ πάντων! – Άρθρο του Γιάννη Μιχαλακόπουλου
«Όλα είναι θέμα Παιδείας» μας έλεγαν, εννοώντας ότι πίσω από τις εγχώριες «κοινωνικές παθογένειες» κάθε κλίμακας, κρύβονται συνήθως πρότερες κρίσιμες αστοχίες σε επίπεδο Παιδείας. Από τα άνωθεν επιβεβλημένα «φακελάκια», τα καθιερωμένα «γρηγορόσημα» και τα πάσης φύσεως κρούσματα διαφθοράς, μέχρι την επικίνδυνη οδήγηση, το κάπνισμα σε δημόσιους κλειστούς χώρους και την έξαρση της βίας στις διάφορες μορφές της. Αυτά και άλλα παρόμοια εκτιμάται ότι ήταν και παραμένουν ζητήματα ελλείμματος Παιδείας.
Όμως, μια ειδοποιός διαφορά σε σχέση με παλιότερα είναι ότι πολλές από τις πηγές που άλλοτε ανάβλυζαν Παιδεία (τα ψυχωφελή εξωσχολικά αναγνώσματα, οι καλές τέχνες κι οι τηλεοπτικές εκπομπές, ο αθλητισμός), τείνουν να στερέψουν ή έχουν εντέχνως διαγραφεί (γιατί άραγε;) από τις λίστες των προτιμήσεών μας. Αλλά και η οικογένεια, που υπήρξε το «κύτταρον της κοινωνίας», δεν είναι πλέον δυνατόν να αποτελέσει βασική συνιστώσα Παιδείας, κυρίως λόγω των εξαντλητικών ωραρίων εργασίας αμφοτέρων των γονέων.
Και κάπως έτσι ο κλήρος πέφτει στο πολύπαθο, στο πανταχόθεν βαλλόμενο, σύγχρονο Σχολείο. Βέβαια, στο σημείο αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι, μιλώντας για «Σχολείο», εννοούμε σαφώς και πρωτίστως το ανθρώπινο δυναμικό και όχι τις υλικοτεχνικές υποδομές. Η αυτονόητη βελτίωση των σχολικών κτιριακών εγκαταστάσεων (π.χ. πυρασφάλεια και προσβασιμότητα) και η αναβάθμιση των εποπτικών μέσων διδασκαλίας (π.χ. προτζέκτορες και διαδραστικοί πίνακες), είναι αναγκαίες αλλά όχι ικανές συνθήκες για να επιτύχει το όλο εγχείρημα της ανάταξης και ενίσχυσης της Παιδείας. Οι συνειδητοποιημένοι εκπαιδευτικοί είναι αυτοί που θα αναλάβουν το εν λόγω βαρύτατο φορτίο, στους χαλεπούς καιρούς μας.
Ο Δάσκαλος, σαν πολλαπλασιαστής Παιδείας, καλείται να εμπνεύσει τα παιδιά μας, διδάσκοντας – μέσα από το παράδειγμά του – το ήθος, το δίκιο, τη συνέπεια, τις διάφορες αποχρώσεις του σεβασμού, την άδολη κι αφειδώλευτη αγάπη για τα βουνά, τα πέλαγα, τους ανθρώπους… Ταυτόχρονα, ο Δάσκαλος θα ενσταλάξει υγιείς αρχές, αποκαθηλώνοντας από το τρέχον «αξιακό» πλαίσιο τα παγιωμένα «πρότυπα» του εύκολου και αθέμιτου πλουτισμού, της μανίας για υπερκατανάλωση και της προκλητικής αδιαφορίας για τον πλησίον…
Σε μια ασφυκτική καθημερινότητα, γεμάτη θορύβους, περισπασμούς και προκλήσεις, το Σχολείο μετατρέπεται σε ένα υπήνεμο δεύτερο σπίτι για την μαθητιώσα νεολαία. Εκεί, οι Δάσκαλοι όλων των βαθμίδων, ειδικά των εισαγωγικών, προσπαθούν να λειτουργήσουν -κάτω από δύσκολες συνθήκες- ως στοργική «οικογένεια», αφού τα παιδιά περνάν περισσότερες (ποιοτικές) ώρες μαζί τους, παρά με τη μάνα και τον πατέρα. Μέσα στις σχολικές αίθουσες μεγαλώνουν και γαλουχούνται οι μελλοντικοί πολιτικοί, γιατροί, δικαστές, καθηγητές, μηχανικοί, οδηγοί, εργατοτεχνίτες και πολίτες…
Δυστυχώς, αρκετοί είναι αυτοί που δεν αναγνωρίζουν τον πολυεπίπεδο αγώνα που κάνει ο Δάσκαλος-game changer, για να ανταποκριθεί στον απαιτητικό ρόλο του. Πόσο επίκαιρος είναι ο Κωστής Παλαμάς, που με τους στίχους του καλεί τον σοφό -πλην λησμονημένο- Δάσκαλο, να σμιλέψει τις ψυχές των μαθητών, χτίζοντας της κοινωνίας το παλάτι!
Προτού, λοιπόν, να γίνει η κατάσταση μη αναστρέψιμη, Κράτος αλλά και γονείς οφείλουν να βοηθήσουν τον Δάσκαλο να ξανασταθεί γερά στα πόδια του· τόσο μέσα στην τάξη, όσο και στην υπόλοιπη ζωή που τον περιμένει, πέρα από το προαύλιο …
Κοντολογίς, θεμέλιο για την αυριανή κοινωνία είναι το σημερινό Σχολείο, του οποίου άσειστος πυλώνας (πρέπει να) είναι ο Δάσκαλος. Άρα, επιβάλλεται πλέον να παραφράσουμε τον προσωκρατικό φιλόσοφο Ηράκλειτο, δημιουργώντας ένα καίριο, αφυπνιστικό κι ελπιδοφόρο σύνθημα: «Δάσκαλος… πατήρ πάντων!».
