Απόφαση του Αρείου Πάγου υπέρ των δανειοληπτών, αλλά η κυβέρνηση ψάχνει… ισορροπίες;
Έντονες πολιτικές αντιδράσεις προκαλεί η στάση της κυβέρνησης μετά την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, η οποία δικαίωσε τους δανειολήπτες κρίνοντας ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού δανειακού ποσού. Η απόφαση ελήφθη με ισχυρή πλειοψηφία 35-12 και θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για χιλιάδες νοικοκυριά που βρίσκονται σε καθεστώς δικαστικής προστασίας.
Ωστόσο, αντί να υπάρξει άμεση εφαρμογή της δικαστικής κρίσης, η δημόσια συζήτηση έχει μετατοπιστεί στο πώς θα υλοποιηθεί η απόφαση και ποιες θα είναι οι συνέπειές της για το τραπεζικό σύστημα, τους servicers και τα επενδυτικά funds που διαχειρίζονται τα «κόκκινα» δάνεια.
Οι δηλώσεις Πιερρακάκη και τα ερωτήματα
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος έχει αναφερθεί στην ανάγκη εξέτασης των επιπτώσεων της απόφασης και αναζήτησης «ισορροπιών». Η τοποθέτηση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και εκπροσώπους των δανειοληπτών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι μια τελεσίδικη απόφαση του Αρείου Πάγου δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση ούτε να εξαρτάται από οικονομικές σκοπιμότητες.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι απλό: γιατί καθυστερεί η εφαρμογή μιας απόφασης που ευνοεί χιλιάδες ευάλωτους δανειολήπτες;
Τα συμφέροντα των funds στο προσκήνιο
Η απόφαση του Αρείου Πάγου επηρεάζει άμεσα τα funds και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που απέκτησαν πακέτα μη εξυπηρετούμενων δανείων σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί, η οικονομική επίπτωση της απόφασης μπορεί να φθάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για τις τιτλοποιήσεις δανείων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ηρακλής».
Νομικοί και εκπρόσωποι δανειοληπτών υποστηρίζουν ότι η ουσία της απόφασης είναι σαφής: ο Άρειος Πάγος απέρριψε τη λογική του υπολογισμού των τόκων με τραπεζικά κριτήρια, κρίνοντας ότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε ξανά τους υπερχρεωμένους πολίτες σε οικονομική ασφυξία και θα αναιρούσε τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη.
Κατηγορίες για καθυστέρηση
Οι επικριτές της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι η αναζήτηση «ενδιάμεσων λύσεων» δημιουργεί την εντύπωση πως επιχειρείται να προστατευθούν τα συμφέροντα των ισχυρών παικτών της αγοράς εις βάρος των δανειοληπτών. Υπογραμμίζουν ότι όταν μια δικαστική απόφαση ευνοεί οικονομικά ισχυρούς φορείς, η εφαρμογή της θεωρείται αυτονόητη, ενώ στην προκειμένη περίπτωση αναζητούνται τρόποι περιορισμού των συνεπειών της.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή και για ζητήματα όπως η αναδρομικότητα της απόφασης και ο ακριβής τρόπος εφαρμογής της, με τους servicers να επιδιώκουν περαιτέρω διευκρινίσεις και νέες ερμηνείες.
Πολιτικό μήνυμα
Η υπόθεση ξεπερνά τα στενά όρια μιας τεχνικής διαφωνίας για τον υπολογισμό των τόκων. Για πολλούς αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο η Πολιτεία είναι διατεθειμένη να εφαρμόσει άμεσα μια δικαστική απόφαση που ανακουφίζει χιλιάδες νοικοκυριά, ακόμη κι όταν αυτή συγκρούεται με τα συμφέροντα ισχυρών οικονομικών παραγόντων.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην πλήρη και άμεση εφαρμογή της απόφασης ή αν η αναζήτηση «ισορροπιών» θα οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις και σε έναν ακόμη κύκλο αντιπαράθεσης γύρω από τα κόκκινα δάνεια και την προστασία των δανειοληπτών.
